Rozpiętość przełomowa i temperatura krytyczna — po co się je liczy
Zanim policzysz zwisy, warto wiedzieć, «czego boi się» Twoje przęsło. Te dwa parametry odpowiadają na to pytanie jednym wzorem.
Rozpiętość przełomowa: mróz czy sadź?
Naprężenie przewodu ograniczają dwa różne stany: mróz −25 °C (przewód skurczony) i sadź przy −5 °C (przewód dociążony lodem). Który z nich jest groźniejszy — zależy od długości przęsła. Granicę wyznacza rozpiętość przełomowa:
Lp = σr · √( 480·α / (gps² − gp²) ) [m] σr — naprężenie obliczeniowe [MPa] α — wsp. rozszerzalności cieplnej [1/°C] gp — obciążenie ciężarem własnym gps — obciążenie łączne (ciężar + sadź)
Interpretacja: przęsło krótsze niż Lp → o naprężeniu decyduje mróz; przęsło dłuższe → decyduje sadź. To rozstrzygnięcie ustala stan wyjściowy do dalszych przeliczeń równaniem stanu.
Temperatura krytyczna: upał czy sadź?
Analogiczne pytanie dotyczy zwisu: czy większy będzie latem w +40 °C (długi przewód), czy zimą pod sadzią (ciężki przewód)? Odpowiada na nie temperatura krytyczna Tkr — temperatura, przy której zwis od samego ciężaru własnego zrównuje się ze zwisem pod obciążeniem sadzią.
Jeśli Tkr < 40 °C — zwis maksymalny wystąpi w upale (+40 °C). Jeśli Tkr ≥ 40 °C — zwis maksymalny wystąpi pod sadzią. Prześwity nad przeszkodami sprawdza się dla stanu o większym zwisie.
Dlaczego to ważne w praktyce
Pominięcie tej analizy to klasyczne źródło błędów: sprawdzenie prześwitu tylko „na +40 °C" może przeoczyć groźniejszy stan z sadzią (typowo przy długich przęsłach i cięższych strefach oblodzenia). Kalkulator profilu linii wykonuje oba rozstrzygnięcia automatycznie i w wynikach podaje temperaturę obliczeniową stanu miarodajnego dla każdego przęsła.
Wzory w konwencji stosowanej w polskiej praktyce projektowej (obciążenia jednostkowe w N/(m·mm²)). Oznaczenia mogą różnić się między podręcznikami — sens fizyczny pozostaje ten sam.
Oba parametry policzone automatycznie
Kalkulator profilu linii wyznacza rozpiętość przełomową i temperaturę krytyczną dla każdego przęsła.
Otwórz kalkulator →